YTÜ MAKİNA FAKÜLTESİ
MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
GENEL İŞLETME STAJI
2. STAJYERLER TARAFINDAN YERİNE GETİRİLMESİ GEREKEN ESASLAR
2.2. Staj Defterlerinin Doldurulması
2.3. Staj Defterlerinin ve Staj Sicil Formunun Onaylatılması
2.4. Staj Defterlerinin ve Staj Sicil Formunun Teslimi
Genel İşletme Stajı; Makine Mühendisliği Bölümü, Genel grubu öğrencilerinin, Atölye Stajlarını tamamladıktan sonra, yapmaları gereken toplam süresi 25 işgünü olan bir çalışmadır. Öğrencinin fabrika ortamında üretim, kalite kontrol, montaj ve bakım konularında önceden edinmiş olduğu teorik bilgiler yanında pratik bilgiler edinmesini amaçlar.
Yukarıda belirtilen staj konularının, incelenmesi gereken genel işletme konuları açısından içerikleri, aşağıda belirtilmiştir. Bu içeriklere göre; stajyerin staj çalışmalarında ve defterlerini yazarken yerine getirmesi gereken esaslar Bölüm 2’ açıklanmıştır.
İşletmenin tanıtımı: işletmenin adı, ünvanı, adresi, yaptığı iş, üretim kapasitesi vb. (1 işgünü),
Üretimin incelenmesi: iş yerinde yapılan üretimin hammaddeden mamul haline gelinceye kadar geçen safhalarına ait akış şemalarının örneklerle gösterilmesi (4 işgünü),
Kalite kontrol teşkilatının incelenmesi: işletme içinde üretilen, dışarıdan satın alınan veya ithal edilen mamul ve yarı mamullerin kalite kontrolünün yapılması ve bu işlemlerde kullanılan çalışma ve metodların incelenmesi, kalite kontrol dairesine ait organizasyon şemasının çizilmesi ve açıklanması (5 işgünü),
Montaj işlemlerinin incelenmesi: montaj işleminin yapılışında iş sıralarının tespiti, iş akış şemalarının saptanması ve örneklerle açıklanması. Ambarlarda inceleme: ambar stoklarının incelenmesi, stok kontrollü asgari ve azami stokların tespiti, malzemelerin taşınması, tasnifi, raflara dizilmesi ve yerleştirilmeleri, ambara giren ve çıkan malzemelere ait işlemler ve bu işlemler için lüzumlu kartların kullanılmasının öğrenilmesi (6 işgünü),
Ambar ve imalat daireleri arasındaki iş akış diyagramının çizilmesi: malzeme nakil araç ve gereçlerinin incelenmesi ve aksaklıkların tespiti (2 işgünü),
Bakım teşkilatının incelenmesi: makine bakım, elektrik bakım, inşaat ve tamir bakım teşkilatının ve periyodik bakım esaslarının irdelenmesi (6 işgünü),
Enerji grubunun incelenmesi: buhar kazanı, buhar türbini, elektrojen grubu, ısıtma, basınçlı hava tesisleri ve kullanma amaçlarının belirtilmesi (2 işgünü),
NC ve CNC’li takım tezgahlarının ve robotların incelenmesi ve çalışma faaliyetlerinin örneklerle açıklanmasıdır (2 işgünü), Yukarıda tavsiye edilen staj süreleri, işletmenin yapısı ve koşullarına göre değişebilir. Belirtilen sistemlerin tümünü bünyesinde bulundurmayan işletmelerde yapılacak stajlar için, geçerli olacak staj süreleri, Konstrüksiyon Anabilim Dalı bünyesinde kurulmuş olan ilgili Staj Komisyonu tarafından yeniden saptanır.
Staj yapacak öğrencilerin, staj çalışmalarını yaparken aşağıda belirtilmiş genel esaslara uyması gerekmektedir:
Genel İşletme staj çalışmanıza başlamadan önce, bu bölüm ile birlikte, Bölüm 2.2’de belirtilen esasları da incelemeniz tavsiye edilmektedir.
1. Stajyer öğrenciler, staj yaptıkları kurumlarda, ilgili genel ve iş güvenliği kurallarına, talimat ve emirlere uymak zorundadır.
2. Stajyer öğrenciler, ilk günlerini, işyerini genel olarak tanımaya, staj yapacağı birimleri, yerleşim planını, imalata dair faaliyetleri gözlemlemeye ayrılmalıdır.
Birlikte çalışacağınız personelin ve amirlerin, size ve stajyer arkadaşlarınıza olan tavırlarını, yardımlarını, bilgiyi doğru, yeterli ve istekli olarak aktarıp aktarmadıklarını gözlemleyin. İlgililerin, sizi yapacağınız stajın kapsamına ve amacına uygun bir birimde görevlendirip görevlendirmediklerini sorgulayın. Staj yaptığınız dönem içerisinde, işyerinin imalat bakımından faal olup olmadığını araştırın. Tüm bu ve buna benzer değerlendirmelerinizin sonucunda olumsuz bir kanaat edindiyseniz, durumu Bölüm Başkanlığı’na ve ilgili Anabilim Dalı Başkanlığı’na iletiniz. Zira, bu kanaatinize rağmen mevcut şartlarda staja devam eder ve staj defterlerinizin değerlendirilmesindeki gerekleri yerine getirememekten dolayı bir olumsuzluk yaşarsanız (örneğin, işyerinin gizlemesi veya müsaade etmemesi nedeniyle üretime dair bilgi verememeniz ya da firmanın ilgili kısımlarına girememenizden dolayı yetersiz bilgi almanız gibi) ve bunun sonucunda stajınız red edilirse sorumluluk tamamen size ait olacaktır. Gerekiyorsa ilgili Anabilim Dalı Başkanlığı’na danışarak staj yerini değiştiriniz.
3. Genel işletme stajının tamamı, Bölüm 1’de belirtilen kısımlarda yapılmalıdır. Stajyer öğrenciler; teknik resim bürosu, atölye stajları gibi işletme stajının amacına doğrudan hizmet etmeyen birimlerde staj yapamazlar.
4. Stajyer öğrencilerin, edindikleri pratik bilgiler ile katıldıkları uygulamalar hakkında, her iş günü sonunda, bir deftere düzenli olarak notlar almaları tavsiye edilir. Böyle sistemli bir çalışma, staj defterinin sizden istenilen şekilde yazılabilmesi açısından büyük kolaylıklar sağlayacaktır.
Stajını tamamlayan öğrencilerin staj çalışmaları, öğrencilerin doldurmuş olduğu staj defterleri ve işyerindeki yetkililer tarafından doldurulan ve değerlendirilen ‘Staj Sicil Formu’ ile birlikte incelenmektedir.
Staj bireysel bir çalışmadır. Staj defteri ise, bu bireysel çalışmaları anlatan teknik bir rapordur. Dolayısıyla, staj defterleri bir makine mühendisi adayına yakışır özenle, teknik bir dille, metin kısımlarının tümü tükenmez kalemle ve okunaklı bir yazı ile bireysel olarak yazılmalıdır.
Staj defterlerinizi kendiniz doldurunuz. Sizinle aynı dönemde veya sizden önceki dönemlerde staj yapmış öğrencilerin defterlerini kendi defterlerinize geçirerek, o defteri kendiniz hazırlamış gibi gösterme düşüncesinde olmayınız. Eğer staj yaptığınız işyerinden de size bu türden bir teklif gelirse reddediniz. Aynı şekilde, kendi hazırlamış olduğunuz defterleri de diğer stajyerlere vermeyiniz, verilmesine ve çoğaltılmasına müsaade etmeyiniz. Kendi emeğinize sahip çıkınız ve diğer arkadaşlarınızın emeğine de saygı gösteriniz. Bu konuda sizlere güveniyoruz. Bu güvenimizin, işyeri çalışanları ve/veya stajyer öğrenci tarafından kötüye kullanıldığının tespit edilmesi durumunda, ilkelerimizi ve duyarlı öğrencilerimizin hakkını korumak adına, Bölüm Başkanlığınca gereken resmi işlemler yapılacaktır.
Aynı dönemde, aynı işyerinde ve birimlerde birlikte staj yaptığınız öğrenci arkadaşlarınız ile aynı uygulamalara katılmış olabilirsiniz. Ancak bu, staj defterinizin aynı olacağı anlamına gelmez. Staj defteri doldururken ortak çalışmayınız. Staj defterlerinin tarafımızca değerlendirilmesinde söz konusu ortaklıktan kaynaklanan sonuçların sorumluluğu size ait olacaktır.
Genel İşletme staj defterlerinin hazırlanmasında, genel olarak uyulması gereken esaslar şunlardır:
1. Staj defterlerinde, öğrenci tarafından doldurulması için ayrılmış olan tüm alanlar eksiksiz olarak doldurulmalıdır.
2. Staj konuları (buhar üretim merkezi, işletmedeki prosesler vb.) birbirinden bağımsızdır ve staj defterlerinde de birbirlerinden bağımsız, art arda ve net ayrılmış başlıklar halinde işlenmelidir.
3. Staj defterine yazmaya; iş yerinin tanıtılması, ürün ve faaliyetleri, yerleşimi, tesisleri ve iş güvenliği gibi genel bilgilerin aktarılması ile başlanmalıdır. Söz konusu bilgiler üç sayfayı aşmamalıdır.
4. Staj defteri hangi staj konusu için doldurulacak ise, o konuya ait olan ve işletmede uygulanan prosesler; bu proseslerin gerçekleştirilmesinde kullanılan makine, takım ve donanımlar; ölçme amaçlı kullanılan yöntem, alet ve cihazlar, ısıtma, havalandırma ve nakil sistemleri, uygulanan kalite kontrol yöntemleri, montaj aşamaları, bakım işlemleri ve ambarlama hakkında teorik ve pratik bilgi verilmelidir. Teorik bilgiler staj konusunun yaklaşık %25’ini kapsamalıdır. Ayrıca, verilen teorik bilgilerin hangi kitap, dergi veya broşürden alındığı referans verilerek belirtilmelidir. Pratik bilgilerin verildiği kısımlara ise, belge, şekil, fotoğraf, fotokopisi çekilmiş veya bilgisayar ortamında çizilmiş teknik resim yapıştırılmamalıdır.
5. Stajyer öğrenci, stajını yaptığı her birimin basit bir krokisini çizmeli ve üzerinde işyerinde bulunan cihaz ve sistemleri şematik olarak göstermelidir.
6. Her bir staj konusu için gerekli teknik resimler, elle ve TS 88 standardına uygun olarak çizilmeli ve ölçülendirilmelidir. Teknik resimler, A3 veya A4 boyutundaki ayrı antetli sayfalara kurşun kalemle çizilerek, antetler doldurulmalıdır. Staj defterinde konunun geçtiği yerde bırakılmış boş bir sayfaya, bu teknik resimler, tel zımba ile tutturulmalıdır.
Staj defterlerinin değerlendirilmesinde, bilgisayar ortamında çizilmiş iş parçası teknik resimleri veya teknik resimlerin fotokopileri kesinlikle kabul edilmez.
7. Çizilen teknik resimlerin adı, fonksiyonu ve kullanım yeri ve malzemesi muhakkak belirtilmelidir.
8. İşyeri tarafından stajyer öğrenciler için matbu hazırlanmış, tanıtım amaçlı belgelerinin incelenmesi faydalıdır. Ancak, söz konusu belgeler staj defterlerine kesinlikle birebir nakledilmemelidir. Defterlerde, öğrencinin kendi katılım ve gözlemlerini içeren; öğrencinin kendisi tarafından kurulmuş teknik ifadeler istenmektedir.
9. Staj defterlerinin dışında, herhangi bir ek dosyanın verilmesine gerek yoktur.
10. Öğrencinin Genel İşletme Stajını yurt dışında yapması durumunda, staj defterlerini yukarıda belirtilen genel esaslara uymak şartıyla, staj yapılan iş yerinin kabul ettiği dil ile yazılması esastır. Değerlendirme aşamasında ilgili staj komisyonunun önerisi doğrultusunda ek bilgi verilmelidir.
Öğrencinin Staj Defterleri ve Staj Sicil Formu’ndaki ilgili yerlerin tümü, o işyerinde çalışan Makina, Endüstri, Kimya veya Metalürji Mühendisleri tarafından; mühendisin adı-soyadı, kurumdaki görevi, ilgili Meslek Odası’ndaki sicil numarası veya diploma numarası belirtilip imzalanarak onaylanmalı ve işyerinin staj konusunda yetkili birimince mühürlenmelidir. Ayrıca, defterlerin tüm sayfalarında ve formda işyerinin mührü bulunmalıdır. Kişilere özel olarak hazırlanmış kaşeler, Bölüm Başkanlığınca mühür olarak kabul edilmez. Yukarıda belirtilen tüm hususlardaki eksiklikler tarafımızdan kabul edilmeyecektir. Staj Sicil Formu, kapalı ve mühürlenmiş bir zarfın içerisinde, gizlilik prensibine bağlı olarak öğrenciye elden verilebileceği gibi posta ile de Bölüm Başkanlığı’na ulaştırılır.
Gerekli belgeleri imzalayan mühendisin, diploma numarası ve Meslek Odası kayıt numarasının istenmesindeki amacımız, bir mühendis adayına ait staj çalışmalarının ancak bir mühendisin gözetimi ve denetimi altında yapılabileceğindendir.
Staj Sicil Formu (kapalı bir zarf içinde) ve Staj Defterleri, staj teslim dilekçesi ile birlikte, öğrenci tarafından Makina Mühendisliği Bölüm Başkanlığı’na, staj bitim tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde teslim edilmelidir. Belirtilen süreyi aşan öğrencinin staj belgeleri, öğrencinin yasal bir mazeretinin bulunması (sağlık raporu vb) ve belgelemesi koşulu ile kabul edilir. Özel nedenlerle şehir veya yurt dışında bulunma gibi mazeretler, kesinlikle kabul edilmez.
Staj belgelerini; yapmış oldukları stajın yerini, işgünü sayısını, tarih aralığını, belgelerin adedini ve teslim tarihini belirtecek şekilde yazılan bir dilekçe ile Bölüm Başkanlığı’na teslim eden öğrencilerin tüm belgeleri, Bölümdeki görevliler tarafından, teslim tarihinden itibaren üç gün içerisinde Konstrüksiyon Anabilim Dalı bünyesinde kurulmuş olan ilgili Staj Komisyonu’na, değerlendirilmek üzere ulaştırılır.
Staj çalışmaları, Staj Komisyonu’nca, Staj Sicil Formu’nun ve Staj Defterleri’nin incelenmesi ile değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda öğrencinin staj çalışması kabul edilir veya reddedilir. Sonuç, öğrencinin staj defterini tesliminden itibaren bir ay içerisinde Makina Mühendisliği Bölüm Başkanlığı’na bildirilir ve ilgili panolarda ilan edilir. Staj Defterleri’nin değerlendirilmesindeki esaslar şunlardır:
1. Staj Sicil Formu’nda iki adet (D) notu alan öğrencinin staj çalışması incelenmeksizin reddedilir.
2. Staj Defterleri’nin yazılmasında istenen tüm esaslar öğrenci tarafından yerine getirilmediği takdirde, Staj Komisyonu çalışmayı reddetme yetkisine sahiptir.
3. Staj Komisyonu uygun gördüğü takdirde, stajyer öğrenciye düzeltme hakkı verebilir. Kendisine düzeltme hakkı tanınan öğrencilerin isimleri, düzeltme istenen staj konusu ve görüşmesi gereken öğretim elemanı, Bölüm Başkanlığı tarafından ilan edilir. İlan tarihinden itibaren 15 gün içerisinde görüşmeye gelmeyen öğrencinin staj çalışması reddedilir. Kendisinden düzeltme istenen öğrenciye, düzeltmenin niteliğine bağlı olarak, görüşme tarihinden itibaren en çok 15 gün süre tanınır. Bu sürenin sonunda gerekli olan düzeltmeleri tamamlayarak ilgili öğretim elemanına ulaştırmayan öğrenciye herhangi bir ek süre daha tanınmaz ve staj çalışması reddedilir.
4. Konu bazında reddedilen Genel İşletme Stajı çalışması, stajyer öğrenci tarafından tekrarlanır.
5. Stajyer öğrencinin staj sonucuna itiraz etme hakkı vardır. Bir dilekçe ile Makina Mühendisliği Bölüm Başkanlığı’na başvurulabilir.