1. KAPSAM ve İÇERİK

Konstrüksiyon – İmalat İşletme Stajı; Makine Mühendisliği Bölümü, Konstrüksiyon ve İmalat grubu öğrencilerinin, Atölye Stajlarını tamamladıktan sonra, yapmaları gereken toplam süresi 25 işgünü olan bir çalışmadır. Öğrencinin genel olarak bir fabrikada yapılan imalat ve tasarım aşamaları konusunda teorik bilgiler yanında pratik bilgiler edinmasini amaçlar.

Yukarıda belirtilen staj konularının, incelenmesi gereken konstrüksiyon - imalat işletme konuları açısından içerikleri, aşağıda belirtilmiştir. Bu içeriklere göre; stajyerin staj çalışmalarında ve defterlerini yazarken yerine getirmesi gereken esaslar Bölüm 2’ açıklanmıştır.

1. İşletmenin tanıtımı: işletmenin adı, ünvanı, adresi, yaptığı iş, üretim kapasitesi vb (1 işgünü),

2. İşletmenin genel çalışma şekli: imalat programı, iş tezgahları ve uygulaması, imal usullerinin tesbit edilmesi, konstrüksiyon bürosunun çalışma yöntemi, kalite kontrol imkanları, varsa montaj bölümünün çalışma şekli, diğer yardımcı makine ve tesislerin tamir ve bakımının nasıl yapıldığı tespit edilerek tümü için bir rapor hazırlanması (5 işgünü),

3. İşletmede kullanılan standart makine elemanlarının incelenmesi (3 işgünü),

4. İşletmede üretilen bir veya birkaç mamul ele alınarak: mamulün yapacağı görev, mamulün konstrüksiyona tesir eden faktörler, mamulde kullanılacak malzemeler, üretimi için hangi imal usullerinin uygulanacağı, mamulde aranılan kalite ve toleranslar, montaj kolaylığı veya varsa montaj güçlüğünün nasıl giderileceği, bakımlarının nasıl yapılacağı gibi hususların belirlenmesi ve gerekirse yeni şartlara göre mamullerin gerekli hesaplamalarının yapılarak, standartlara uygun teknik resimlerinin çizilmesi ve yeniden konstrüksiyonunun yapılması (10 işgünü),

5. İşletmedeki transport tesisinin ve benzeri tesislerdeki herhangi bir çelik konstrüksiyon ünitesinin incelenerek sistem hesaplarının yapılması ve konstrüksiyondaki birkaç detayın örnek olarak verilmesi (4 işgünü),

6. İşletmenin detaylı tanıtımı: işletmenin temel ve yan üretim çeşitleri, günlük ve aylık üretim miktarı, üretim için gerekli olan hammaddeyi ve enerjiyi nasıl ve hangi kaynaklardan temin etmekte olduğu, işletmenin ulaşım imkanları, işletme yerinin seçiminde etkin olan faktörler, asgari amaçlar, idari ve teorik işgücü kaynakları incelenerek işletmenin genel organizasyon şemasının çizilmesidir (2 işgünü).

Yukarıda tavsiye edilen staj süreleri, işletmenin yapısı ve koşullarına göre değişebilir. Belirtilen sistemlerin tümünü bünyesinde bulundurmayan işletmelerde yapılacak stajlar için, geçerli olacak staj süreleri, Konstrüksiyon Anabilim Dalı bünyesinde kurulmuş olan ilgili Staj Komisyonu tarafından yeniden saptanır.

2. STAJYERLER TARAFINDAN YERİNE GETİRİLMESİ GEREKEN ESASLAR

2.1. Staj Çalışmaları

Staj yapacak öğrencilerin, staj çalışmalarını yaparken aşağıda belirtilmiş genel esaslara uyması gerekmektedir:

Konstrüksiyon - İmalat İşletme staj çalışmanıza başlamadan önce, bu bölüm ile birlikte, Bölüm 2.2’de belirtilen esasları da incelemeniz tavsiye edilmektedir.

1. Stajyer öğrenciler, staj yaptıkları kurumlarda, ilgili genel ve iş güvenliği kurallarına, talimat ve emirlere uymak zorundadır.

2. Stajyer öğrenciler, ilk günlerini, işyerini genel olarak tanımaya, staj yapacağı birimleri, yerleşim planını, imalata dair faaliyetleri gözlemlemeye ayrılmalıdır.

Birlikte çalışacağınız personelin ve amirlerin, size ve stajyer arkadaşlarınıza olan tavırlarını, yardımlarını, bilgiyi doğru, yeterli ve istekli olarak aktarıp aktarmadıklarını gözlemleyin. İlgililerin, sizi yapacağınız stajın kapsamına ve amacına uygun bir birimde görevlendirip görevlendirmediklerini sorgulayın. Staj yaptığınız dönem içerisinde, işyerinin imalat bakımından faal olup olmadığını araştırın. Tüm bu ve buna benzer değerlendirmelerinizin sonucunda olumsuz bir kanaat edindiyseniz, durumu Bölüm Başkanlığı’na ve ilgili Anabilim Dalı Başkanlığı’na iletiniz. Zira, bu kanaatinize rağmen mevcut şartlarda staja devam eder ve staj defterlerinizin değerlendirilmesindeki gerekleri yerine getirememekten dolayı bir olumsuzluk yaşarsanız (örneğin, işyerinin gizlemesi veya müsaade etmemesi nedeniyle üretime dair bilgi verememeniz ya da firmanın ilgili kısımlarına girememenizden dolayı yetersiz bilgi almanız gibi) ve bunun sonucunda stajınız red edilirse sorumluluk tamamen size ait olacaktır. Gerekiyorsa ilgili Anabilim Dalı Başkanlığı’na danışarak staj yerini değiştiriniz.

3. Stajyer öğrencilerin, edindikleri pratik bilgiler ile katıldıkları uygulamalar hakkında, her iş günü sonunda, bir deftere düzenli olarak notlar almaları tavsiye edilir. Böyle sistemli bir çalışma, staj defterinin sizden istenilen şekilde yazılabilmesi açısından büyük kolaylıklar sağlayacaktır.

2.2. Staj Defterlerinin Doldurulması

Stajını tamamlayan öğrencilerin staj çalışmaları, öğrencilerin doldurmuş olduğu staj defterleri ve işyerindeki yetkililer tarafından doldurulan ve değerlendirilen ‘Staj Sicil Formu’ ile birlikte incelenmektedir. Staj bireysel bir çalışmadır. Staj defteri ise, bu bireysel çalışmaları anlatan teknik bir rapordur. Dolayısıyla, staj defterleri bir makine mühendisi adayına yakışır özenle, teknik bir dille, metin kısımlarının tümü tükenmez kalemle ve okunaklı bir yazı ile bireysel olarak yazılmalıdır.

Staj defterlerinizi kendiniz doldurunuz. Sizinle aynı dönemde veya sizden önceki dönemlerde staj yapmış öğrencilerin defterlerini kendi defterlerinize geçirerek, o defteri kendiniz hazırlamış gibi gösterme düşüncesinde olmayınız. Eğer staj yaptığınız işyerinden de size bu türden bir teklif gelirse reddediniz. Aynı şekilde, kendi hazırlamış olduğunuz defterleri de diğer stajyerlere vermeyiniz, verilmesine ve çoğaltılmasına müsaade etmeyiniz. Kendi emeğinize sahip çıkınız ve diğer arkadaşlarınızın emeğine de saygı gösteriniz. Bu konuda sizlere güveniyoruz. Bu güvenimizin, işyeri çalışanları ve/veya stajyer öğrenci tarafından kötüye kullanıldığının tespit edilmesi durumunda, ilkelerimizi ve duyarlı öğrencilerimizin hakkını korumak adına, Bölüm Başkanlığınca gereken resmi işlemler yapılacaktır.

Aynı dönemde, aynı işyerinde ve birimlerde birlikte staj yaptığınız öğrenci arkadaşlarınız ile aynı uygulamalara katılmış olabilirsiniz. Ancak bu, staj defterinizin aynı olacağı anlamına gelmez. Staj defteri doldururken ortak çalışmayınız. Staj defterlerinin tarafımızca değerlendirilmesinde söz konusu ortaklıktan kaynaklanan sonuçların sorumluluğu size ait olacaktır.

Konstrüksiyon - İmalat İşletme Stajı defterlerinin hazırlanmasında, genel olarak uyulması gereken esaslar şunlardır:

1. Staj defterlerinde, öğrenci tarafından doldurulması için ayrılmış olan tüm alanlar eksiksiz olarak doldurulmalıdır.

2. Staj konuları (buhar üretim merkezi, işletmedeki prosesler vb.) birbirinden bağımsızdır ve staj defterlerinde de birbirlerinden bağımsız, art arda ve net ayrılmış başlıklar halinde işlenmelidir.

3. Staj defterine yazmaya; iş yerinin tanıtılması, ürün ve faaliyetleri, yerleşimi, tesisleri ve iş güvenliği gibi genel bilgilerin aktarılması ile başlanmalıdır. Söz konusu bilgiler üç sayfayı aşmamalıdır.

4. Staj defteri hangi staj konusu için doldurulacak ise, o konuya ait olan ve işletmede uygulanan prosesler; bu proseslerin gerçekleştirilmesinde kullanılan makine, takım ve donanımlar; işletmenin genel çalışma şekli; üretim yöntemleri ve tasarım hesaplamaları; ölçme amaçlı kullanılan yöntem, alet ve cihazlar, ısıtma, havalandırma ve nakil sistemleri hakkında teorik ve pratik bilgi verilmelidir. Teorik bilgiler staj konusunun yaklaşık %25’ini kapsamalıdır. Ayrıca, verilen teorik bilgilerin hangi kitap, dergi veya broşürden alındığı referans verilerek belirtilmelidir. Pratik bilgilerin verildiği kısımlara ise, belge, şekil, fotoğraf, fotokopisi çekilmiş veya bilgisayar ortamında çizilmiş teknik resim yapıştırılmamalıdır.

5. Stajyer öğrenci, stajını yaptığı her birimin basit bir krokisini çizmeli ve üzerinde işyerinde bulunan cihaz ve sistemleri şematik olarak göstermelidir.

6. Her bir staj konusu için gerekli teknik resimler, elle ve TS 88 standardına uygun olarak çizilmeli ve ölçülendirilmelidir. Teknik resimler, A3 veya A4 boyutundaki ayrı antetli sayfalara kurşun kalemle çizilerek, antetler doldurulmalıdır. Staj defterinde konunun geçtiği yerde bırakılmış boş bir sayfaya, bu teknik resimler, tel zımba ile tutturulmalıdır.

Staj defterlerinin değerlendirilmesinde, bilgisayar ortamında çizilmiş iş parçası teknik resimleri veya teknik resimlerin fotokopileri kesinlikle kabul edilmez.

7. Çizilen teknik resimlerin adı, fonksiyonu ve kullanım yeri ve malzemesi muhakkak belirtilmelidir.

8. İşyeri tarafından stajyer öğrenciler için matbu hazırlanmış, tanıtım amaçlı belgelerinin incelenmesi faydalıdır. Ancak, söz konusu belgeler staj defterlerine kesinlikle birebir nakledilmemelidir. Defterlerde, öğrencinin kendi katılım ve gözlemlerini içeren; öğrencinin kendisi tarafından kurulmuş teknik ifadeler istenmektedir.

9. Staj defterlerinin dışında, herhangi bir ek dosyanın verilmesine gerek yoktur.

10. Öğrencinin Konstrüksiyon – İmalat İşletme Stajını yurt dışında yapması durumunda, staj defterlerini yukarıda belirtilen genel esaslara uymak şartıyla, staj yapılan iş yerinin kabul ettiği dil ile yazılması esastır. Değerlendirme aşamasında ilgili staj komisyonunun önerisi doğrultusunda ek bilgi verilmelidir.

2.3. Staj Defterlerinin ve Staj Sicil Formunun Onaylatılması

Öğrencinin Staj Defterleri ve Staj Sicil Formu’ndaki ilgili yerlerin tümü, o işyerinde çalışan Makina, Endüstri Kimya veya Metalürji Mühendisleri tarafından; mühendisin adı-soyadı, kurumdaki görevi, ilgili Meslek Odası’ndaki sicil numarası veya diploma numarası belirtilip imzalanarak onaylanmalı ve işyerinin staj konusunda yetkili birimince mühürlenmelidir. Ayrıca, defterlerin tüm sayfalarında ve formda işyerinin mührü bulunmalıdır. Kişilere özel olarak hazırlanmış kaşeler, Bölüm Başkanlığınca mühür olarak kabul edilmez. Yukarıda belirtilen tüm hususlardaki eksiklikler tarafımızdan kabul edilmeyecektir. Staj Sicil Formu, kapalı ve mühürlenmiş bir zarfın içerisinde, gizlilik prensibine bağlı olarak öğrenciye elden verilebileceği gibi posta ile de Bölüm Başkanlığı’na ulaştırılır.

Gerekli belgeleri imzalayan mühendisin, diploma numarası ve Meslek Odası kayıt numarasının istenmesindeki amacımız, bir mühendis adayına ait staj çalışmalarının ancak bir mühendisin gözetimi ve denetimi altında yapılabileceğindendir.

2.4. Staj Defterlerinin ve Staj Sicil Formunun Teslimi

Staj Sicil Formu (kapalı bir zarf içinde) ve Staj Defterleri, staj teslim dilekçesi ile birlikte, öğrenci tarafından Makina Mühendisliği Bölüm Başkanlığı’na, staj bitim tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde teslim edilmelidir. Belirtilen süreyi aşan öğrencinin staj belgeleri, öğrencinin yasal bir mazeretinin bulunması (sağlık raporu vb) ve belgelemesi koşulu ile kabul edilir. Özel nedenlerle şehir veya yurt dışında bulunma gibi mazeretler, kesinlikle kabul edilmez.

Staj belgelerini; yapmış oldukları stajın yerini, işgünü sayısını, tarih aralığını, belgelerin adedini ve teslim tarihini belirtecek şekilde yazılan bir dilekçe ile Bölüm Başkanlığı’na teslim eden öğrencilerin tüm belgeleri, Bölümdeki görevliler tarafından, teslim tarihinden itibaren üç gün içerisinde Konstrüksiyon Anabilim Dalı bünyesinde kurulmuş olan ilgili Staj Komisyonu’na, değerlendirilmek üzere ulaştırılır.

3. DEĞERLENDİRME

Staj çalışmaları, Staj Komisyonu’nca, Staj Sicil Formu’nun ve Staj Defterleri’nin incelenmesi ile değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda öğrencinin staj çalışması kabul edilir veya reddedilir. Sonuç, öğrencinin staj defterini tesliminden itibaren bir ay içerisinde Makina Mühendisliği Bölüm Başkanlığı’na bildirilir ve ilgili panolarda ilan edilir. Staj Defterleri’nin değerlendirilmesindeki esaslar şunlardır:

1. Staj Sicil Formu’nda iki adet (D) notu alan öğrencinin staj çalışması incelenmeksizin reddedilir.

2. Staj Defterleri’nin yazılmasında istenen tüm esaslar öğrenci tarafından yerine getirilmediği takdirde, Staj Komisyonu çalışmayı reddetme yetkisine sahiptir.

3. Staj Komisyonu uygun gördüğü takdirde, stajyer öğrenciye düzeltme hakkı verebilir. Kendisine düzeltme hakkı tanınan öğrencilerin isimleri, düzeltme istenen staj konusu ve görüşmesi gereken öğretim elemanı, Bölüm Başkanlığı tarafından ilan edilir. İlan tarihinden itibaren 15 gün içerisinde görüşmeye gelmeyen öğrencinin staj çalışması reddedilir. Kendisinden düzeltme istenen öğrenciye, düzeltmenin niteliğine bağlı olarak, görüşme tarihinden itibaren en çok 15 gün süre tanınır. Bu sürenin sonunda gerekli olan düzeltmeleri tamamlayarak ilgili öğretim elemanına ulaştırmayan öğrenciye herhangi bir ek süre daha tanınmaz ve staj çalışması reddedilir.

4. Konu bazında reddedilen Konstrüksiyon - İmalat İşletme Stajı çalışması, stajyer öğrenci tarafından tekrarlanır.

5. Stajyer öğrencinin staj sonucuna itiraz etme hakkı vardır. Bir dilekçe ile Makina Mühendisliği Bölüm Başkanlığı’na başvurulabilir.